Lukáš, zaczniemy od dość osobistego pytania. Doświadczyłeś wypalenia zawodowego, prawda?
Tak. Zarabiałem jako programista, a komputer był moją wielką pasją. Prowadziłem odnoszącą sukcesy firmę w Pradze, programowaliśmy systemy e-commerce i intranety oraz tworzyliśmy aplikacje. Pracowałem po wiele godzin, po prostu dlatego, że to sprawiało mi przyjemność.
„Chciałem wyrzucić komputer przez okno.”
I wtedy to się stało. Nie mogłem nawet usiąść przy komputerze, a gdy tylko na niego spojrzałem, chciałem go wyrzucić przez okno. Nie życzyłbym tego nikomu – to było szalone uczucie.
Jak to się stało, że zacząłeś programować? Czy to prawda, że nie studiowałeś tego formalnie?
Nauczyli mnie tego mama i dziadek, oboje programiści. Mój dziadek realizował projekty fabryczne na całym świecie dla różnych zakładów produkcyjnych branży mechanicznej i chemicznej, a mama zajmowała się wyłącznie matematyką i fizyką i pracowała w Instytucie Hydrometeorologicznym.
Kiedy pojawiały się pierwsze komputery i gry komputerowe, wszyscy moi znajomi w nie grali, więc naturalnie ja również chciałem. Ale rodzice nie kupili mi komputera do gier ani żadnych gier. Dziadek i mama nauczyli mnie podstaw programowania. Potem zacząłem programować własne gry.

Fizjoterapia od zawsze interesowała Lukáša, dlatego postanowił ją studiować.
Jak przeszedłeś od programowania do fizjoterapii?
Od dawna uprawiam jogę i zawsze interesował mnie temat fizjoterapii. Kiedy pod wpływem inspiracji mojego nauczyciela jogi, Paramhansa Swami Maheshwaranandy, zdecydowałem, że po pięciu latach ciężkiej pracy zakończę pracę przy komputerze, zacząłem studiować fizjoterapię. Miałem 25 lat, zdałem egzaminy wstępne i rozpocząłem studia na Uniwersytecie Karola. Początki były szalone, ale odnalazłem swoje miejsce w tej dziedzinie.
Czy to właśnie na studiach po raz pierwszy zetknąłeś się z butami barefoot?
Tak. Nasza świetna fizjoterapeutka Clara Lewitová prowadziła nasze zajęcia. Mówiła o butach, które powinny być tak skonstruowane, aby stopa mogła poruszać się swobodnie i naturalnie. Pokazała nam nawet pierwsze prototypy, które zleciła uszyć szewcom. W 1998 roku opublikowała już swoją przełomową pracę O butach w czasopiśmie „Rehabilitation and Physical Medicine”, która jako pierwsza określiła parametry butów barefoot. Było to na długo przed tym, jak buty barefoot zaczęły pojawiać się na rynku.
„Clara Lewitová opisała zasady butów barefoot już w 1998 roku.”

Clara Lewitová jest znaną czeską fizjoterapeutką i propagatorką chodzenia boso. Źródło zdjęcia: www.bosybod.cz
Czy to właśnie dzięki niej zacząłeś produkować buty barefoot?
Była inspiracją, ale nie wszystko wydarzyło się tak szybko – nie zacząłem produkować butów od razu po studiach. Najpierw zacząłem pracować jako fizjoterapeuta. Znalazłem pracę w prestiżowej prywatnej klinice Logo w Brnie pod kierunkiem Kateřiny Moráňovej. To właśnie tam zacząłem zauważać brak zdrowego obuwia.
„Na rynku nie było niczego, co mógłbym polecić pacjentom.”
Wyobraź sobie, że pracujesz z pacjentem przez godzinę, poświęcasz mu czas, udaje ci się coś poprawić, a na koniec sesji fizjoterapeutycznej zakłada on buty, które natychmiast wyprowadzają go z równowagi. Dzisiaj powiedziałbym: „Nosisz niewłaściwe buty, to one powodują twoje problemy.” Ale wtedy na rynku nie było niczego, co mógłbym polecić pacjentom.”
Czy decyzja o rozpoczęciu produkcji własnych butów była dla ciebie oczywista?
Nie, rozważałem różne możliwości. W tamtym czasie w Czechach zaczęły pojawiać się buty pięciopalczaste i przez pewien czas myślałem o ich dystrybucji. Nie byłem jednak w stanie zweryfikować warunków, w jakich były produkowane, a miało to dla mnie ogromne znaczenie. Dlatego szukałem innych rozwiązań.

Etyczna produkcja od zawsze była dla Lukáša podstawą.
Odwiedziłem czeskie firmy obuwnicze, ale uważały, że nasze wymagania są absurdalne. Wyobraź sobie szczupłego młodego fana komputerów, który wchodzi do głośnej fabryki i spotyka się z doświadczonymi, ale pesymistycznymi weteranami. Ich pesymizm i sceptycyzm były zrozumiałe, ponieważ to, co spotkało branżę obuwniczą od czasów Baty do dziś, jest szalone.
„Czeskie firmy obuwnicze uważały, że moje wymagania są absurdalne.”
Najzabawniejsze jest to, że nawet ČOKA (uwaga: Czeskie Stowarzyszenie Obuwia i Skóry), które wspiera wszystkie tradycyjne firmy obuwnicze, było przeciwko nam. Ale obecnie większość tych firm produkuje również modele barefoot i ČOKA naturalnie nic nie mówi.
Czy ostatecznie zdecydowałeś się na własną produkcję?
I tak, i nie. Pierwszy prototyp dosłownie skleiłem w domu na kolanie. Zrobiłem model stopy z kawałków papieru i przykleiłem cienki papier do tej formy. Potem wyciąłem z niej kawałki, które posłużyły mi do nadania kształtu tkaninie. Przykleiłem do niej podeszwę za pomocą superkleju i tak narodziły się moje pierwsze ręcznie robione buty barefoot. Było w nich świetnie chodzić i udowodniły mi, że to ma sens. Ale buty wyglądały okropnie. Było oczywiste, że muszą je wykonać osoby, które wiedzą, co robią.
„Sam skleiłem pierwszy prototyp. Było w nich świetnie chodzić, ale wyglądały okropnie.”
Najtrudniejsze było znalezienie osób, które rozumiały produkcję obuwia, ale wiedza i tradycja obuwnicza przetrwały tutaj, w regionie Zlina. Mam wielkie szczęście, że znalazłem świetnych i wykwalifikowanych ludzi. Dziś produkujemy buty na cały świat i tworzymy je dokładnie tak, jak sobie wyobrażałem. Ręcznie, z dbałością o estetykę i z doskonałych materiałów wegańskich.

Dziś w Ahinsa shoes tworzymy zarówno buty barefoot, jak i buty ze specjalną komfortową wkładką.
Dlaczego Lukáš od zawsze chciał produkować wyłącznie w sposób etyczny i z materiałów wegańskich? I dlaczego buty barefoot są również tak ważne dla twojego organizmu? Dowiesz się tego z dalszej części wywiadu z Lukášem Klimperą.
Zapisz się do naszego newslettera (w języku angielskim) i nie przegap tego artykułu.