Na plaży Twoje ślady wyglądają jak małe owalne kałuże, a są dalekie od śladów pozostawianych przez zdrową stopę. Diagnoza jest prosta: płaskostopie. Ale zanim zaakceptujesz diagnozę i na zawsze zaczniesz wkładać do butów niewygodne wkładki, warto chwilę poczekać. Może rzeczy nie są dokładnie takie, jak się wydają.

Może wcale nie masz płaskostopia. Twoje stopy są po prostu uwięzione i niezadowolone.
Ile rodzajów łuków stopy naprawdę mamy?
Często spotyka się podział na łuki podłużne i poprzeczne. W rzeczywistości jednak należy wyobrazić sobie jeden ciągły łuk, który pełni niezastąpioną funkcję: amortyzację wstrząsów, dzięki której możemy stąpać miękko, zapobiegając jednocześnie kontuzjom przy każdym kroku.
Łuk stopy (łuk podeszwowy) jest naturalnym elementem. Za jego kształt i funkcję odpowiadają trzy elementy: kości, mięśnie i mózg. Prawdopodobnie mówisz: „Mózg? Naprawdę?”. Tak. Kości nadają łukowi kształt przypominający klin, a mięśnie regulują go podczas skurczu. Ale to mózg decyduje o wykonywaniu tych skurczów.

Tak wyglądają opadnięty łuk, zdrowy łuk i „stopa wydrążona” o wysokim łuku.
Kiedy mózg nie wie, że masz stopy
Problem polega na tym, że mózg może kontrolować tylko to, czego jest świadomy. Mógłby kontrolować mięśnie stopy, ale my, ludzie, nauczyliśmy go tego nie robić. Od wczesnego dzieciństwa nosimy sztywne, wąskie buty, które nie odpowiadają kształtowi naszych stóp. Mięśnie stopy uwięzionej w butach sznurowanych słabną, a z czasem mózg otrzymuje jasny komunikat: „Nie ma sensu nawet próbować tutaj.”
W związku z tym tworzy nowy program ruchu – nowy sposób chodzenia, stania i poruszania się.

Mózg może bardzo precyzyjnie kontrolować mięśnie stopy – jeśli tylko mu na to pozwolimy.
Skąd więc bierze się płaskostopie?
Jak twierdzi założyciel marki butów Ahinsa, fizjoterapeuta Lukáš Klimpera: „Ludzie często udają się do fizjoterapeuty lub ortopedy, aby leczyć płaskostopie. Jednak w 70% przypadków mają jedynie tak zwane „talipes valgus”, czyli ich staw skokowy jest koślawy do wewnątrz.”
Biodra, kolana, stawy skokowe i stopy powinny tworzyć jedną linię. W momencie, gdy staw skokowy „zapada się” do wewnątrz, powoduje to „opadnięcie” łuku podłużnego. W rzeczywistości jednak sam problem nie leży w łuku. Gdy tylko ustawisz staw skokowy w odpowiedniej pozycji, łuk się zregeneruje.

Czy potrafisz rozpoznać, czy Twój łuk jest naprawdę w porządku? Wyprostuj staw skokowy, a łuk się zregeneruje.
To zapadanie się stawu skokowego często wynika z – werble, proszę… – zgadłeś, złych butów. Jeśli zakładasz buty, które ściskają Twoje palce, tracisz wsparcie. Stopa nie jest stabilizowana i pod wpływem ciężaru ciała zapada się do wewnątrz w obrębie stawu skokowego. Skutki mogą odbijać się na całym organizmie i objawiać się bólem kolan, bioder, pleców, kręgów szyjnych i głowy.
Łuk poprzeczny tworzą palce
Czym więc jest łuk poprzeczny? Łuk ten tworzą naturalnie stawy palców, gdy tylko są one aktywowane. Spróbuj wyprostować palce, a następnie zgiąć je. Widzisz? Powstaje łuk.
Dlatego problemy z opadniętym łukiem często nie wynikają z samego łuku. Jeśli od dziecka ściskasz stopy w klasycznych butach, pozbawiasz je siły, a palce słabną, pozostając nieaktywne. Jak taki łuk mógłby się wtedy uformować?

Łuk poprzeczny tworzą aktywne palce.
Płaskostopie nie zawsze jest złe
Może masz po prostu błędną diagnozę. Chodzisz zdrowo w zdrowych butach, stawy skokowe są ustawione w osi całej stopy, a palce pracują. Mimo to Twój ślad na plaży wygląda jak owal. Co teraz?
Płaski ślad nie musi oznaczać, że coś jest nie tak. Kluczowa jest funkcja łuku, a nie jego kształt.
Lukáš Klimpera podaje przykład ze swojej praktyki fizjoterapeutycznej. „Miałem pacjenta, który po badaniu podoskopem wydawał się mieć całkowicie płaskie stopy. Jednak oglądanie stopy z góry wykazało, że jego stopa ma doskonały kształt, a łuk jest bardzo dobrze dostosowany i funkcjonalny. Pacjent był zawodowym slacklinerem, a jego stopa stała się tak umięśniona, że miejsce, w którym zazwyczaj mamy łuk, było pokryte masywną tkanką mięśniową.”
Nie jesteś pewien, czy Twoje stopy mają prawidłowy kształt? Czy to one są przyczyną problemów lub bólu? Odwiedź fizjoterapeutę, który z pewnością powie Ci, gdzie leży problem i jak go rozwiązać.
Nie oczekuj, że wkładki zdziałają cuda
Wielu ortopedów nadal leczy płaskostopie w prosty, ale nieskuteczny sposób: przepisuje wkładki ortopedyczne. Wkładasz je do butów i oczekujesz, że zdarzy się cud. Ale nic się nie dzieje. Dlaczego?
Ponieważ pasywne dostosowanie łuku nie wystarczy. Gdy tylko zdejmiesz buty, słaba stopa ponownie zapada się. Musisz ją aktywować i wzmocnić , aby mieć naprawdę zdrowy łuk. Co może Ci w tym pomóc?
- Regularne ćwiczenia
- Zdrowe chodzenie w odpowiednich butach
W jednym z naszych kolejnych artykułów zajmiemy się ćwiczeniami. Znajdziesz również ćwiczenia aktywizujące stopę w e-booku Krok po kroku do zdrowego kroku (w języku angielskim).

Najlepszą pomocą dla płaskich stóp są ćwiczenia. Musisz jednak założyć też odpowiednie, zdrowe buty.
Według Lukáša Klimpera wkładka ortopedyczna może pomóc, ale nie należy polegać wyłącznie na samej wkładce: „Jeśli naprawdę ćwiczysz, wkładka może być pomocna, ponieważ będzie Cię prowadzić. Ale należy jej używać w bucie, który pozwala stopie w pełni funkcjonować.”
Wskazówka do czytania: Jak zdrowo chodzić: 5+ wskazówek od fizjoterapeutów
Dobre buty to takie, które dają Ci wolność
Czym więc są odpowiednie buty? To takie, które pozwalają Ci chodzić tak, jakbyś był boso. Muszą mieć następujące cechy:
- szeroki przód buta, który daje im swobodę
- elastyczna i cienka podeszwa, przez którą stopa może czuć podłoże
- elastyczne materiały w całym bucie, które dostosowują się do Twojego kroku
- niska waga, aby buty nie obciążały Cię

Odpowiednie buty są lekkie, przestronne i elastyczne.
Mówiąc najprościej: zwykłe sneakersy nie dadzą rady, a tym bardziej obcasy czy wąskie buty do chodzenia. Jeśli nosisz takie buty, nawet codzienne ćwiczenia niekoniecznie pomogą. Kiedy ćwiczysz, a następnie zakładasz te buty, „wyłączasz” stopę. Mózg nadal ignoruje niezbędne mięśnie i nie wie, jak je dostosować.
Naucz się świadomie kontrolować stopę
Zacznij od podstaw. Chodź boso po miękkim podłożu. Bądź świadomy świata pod stopami. Kup parę butów, które dają Ci swobodę, i skup się przede wszystkim na zdrowym chodzeniu. Z przyjemnością nauczymy Cię, jak to zrobić, w e-booku Krok po kroku do zdrowego kroku (w języku angielskim).
Może Ty – podobnie jak 70% pacjentów fizjoterapeutów – nie masz płaskostopia. Po prostu zapomniałeś, jak prawidłowo angażować stopy i aktywować naturalny łuk po latach chodzenia w wąskich butach.
Uwolnij swoje stopy. Znajdź zdrową parę butów i odkryj magię naturalnego chodzenia.